Bahçeye Meyve Ağaçları Dikme ve Yetiştirme
Kendi bahçenizden kopardığınız bir elmanın tadı marketten alınana benzemez. İyi haber şu: meyve yetiştirmek sanıldığı kadar zor değil. Doğru tür, doğru yer ve düzenli bakım yeterli.
Bu rehberde çilekten limona kadar farklı meyveleri kendi bahçenizde yetiştirmenin adımlarını bulacaksınız. Yeni başlıyorsanız endişelenmeyin; her adım basit tutuldu.
Başlamadan Önce Bilmeniz Gerekenler
Meyve bitkileri sebzelerden farklıdır. Sebze bir sezonda biter, meyve ağacı yıllarca sizinle kalır. Bu yüzden karar verirken acele etmeyin.
- Zaman: Bir fidan genelde 2-4 yıl içinde meyve vermeye başlar. Çilek ise ilk yıl ürün verir.
- Yer: Ağaç büyüdüğünde kaplayacağı alanı düşünün, bugünkü boyunu değil.
- Güneş: Neredeyse tüm meyveler günde en az 6 saat direkt güneş ister. Gölgeli köşeler meyve için uygun değildir.
Bahçenizin güneş haritasını hiç çıkarmadıysanız, güneş ve gölge ihtiyacına göre bitki seçimi konusuna bir göz atmanız işinizi kolaylaştırır.
Adım Adım: Bahçeye Meyve Dikmek
-
Kolay türlerle başlayın. İlk yılınızda beş çeşit ağaç almayın. Bir veya iki tür seçin.
- Çilek: En hızlı sonuç veren meyve. Saksıda da yetişir.
- Böğürtlen ve ahududu: Dayanıklı, az bakım ister.
- Elma ve armut: Serin kışları olan bölgeler için ideal.
- Limon ve mandalina: Ilıman kıyı iklimi ister. Soğuk bölgelerde saksıda yetiştirip kışın içeri alın.
- İncir ve nar: Sıcağa ve kuraklığa toleranslı.
-
İkliminizi kontrol edin. Bir bahçe meyve ağacı seçerken en kritik nokta budur. Limon ağacı -5 dereceyi görmez. Elmanın çoğu çeşidi ise meyve tutmak için soğuk kışa ihtiyaç duyar. Fidancıya "benim bölgemde tutar mı?" diye sormaktan çekinmeyin.
-
Doğru zamanda dikin. Çıplak köklü fidanlar için en iyi dönem sonbahar sonu ile kış sonu arasıdır. Bitki uykudadır, kök tutması kolaydır. Saksılı fidanları ilkbaharda da dikebilirsiniz. Donlu günlerde ve yaz ortasında dikim yapmayın.
-
Çukuru geniş açın, derin açmayın. Kök topunun iki katı genişlikte, aynı derinlikte bir çukur yeterli. Fidanı çok derine gömmek en yaygın hatadır.
-
Aşı noktasını toprak üstünde bırakın. Gövdenin alt kısmındaki şişkin ek yeri toprağa girmemeli. Toprak seviyesinden 5-10 cm yukarıda kalsın.
-
Toprağı hazırlayın. Meyve kökleri suyu seven ama suda boğulan köklerdir. Ağır killi toprağa kum ve olgun kompost karıştırın. Saksı ve bahçe toprağı seçme konusunu okuduysanız bu kısım tanıdık gelecek. Ev kompostu burada en iyi dostunuz.
-
Aralık bırakın. Küçük boylu (bodur) elma için 2-3 metre, normal boylu ağaçlar için 4-5 metre. Çileği 30 cm arayla dikin. Sıkışık dikim havalandırmayı bozar, mantar hastalığı davet eder.
-
Herek çakın. Genç fidan rüzgârda sallanırsa kök tutamaz. Yanına bir kazık çakıp gövdeyi yumuşak bir bağla, gevşek şekilde bağlayın.
-
Bol su verin, sonra seyreltin. Dikimden hemen sonra kökün etrafını iyice ıslatın. İlk sezon haftada bir derinlemesine sulama yapın. Ağaç tutunduktan sonra sulamayı azaltın. Her gün azıcık su vermek kökü yüzeyde tutar ve zayıflatır.
-
Malç serin. Gövdenin çevresine, gövdeye değmeyecek şekilde 5 cm saman, kuru yaprak veya ağaç kabuğu koyun. Nemi tutar, yabani otu baskılar.
-
Budamayı öğrenin. Kış sonunda kuru, kırık ve içe doğru büyüyen dalları kesin. Amaç, ağacın ortasına ışık ve hava girmesi. İlk iki yıl fazla kesmeyin.
-
İlk yıl meyveleri seyreltin. Genç ağaç çok meyve tutarsa dalları yorulur. Küçük meyvelerin bir kısmını koparıp atın. Kalanlar daha büyük ve lezzetli olur.
Tozlaşma Meselesi
Bazı türler tek başına meyve vermez. Yakınında farklı çeşitten bir eş ister.
| Tür | Eş gerekir mi? |
|---|---|
| Elma | Genelde evet, farklı çeşit |
| Armut | Genelde evet |
| Kiraz | Çeşide göre değişir |
| Şeftali, incir, nar | Genelde hayır |
| Limon, mandalina | Hayır |
| Çilek, böğürtlen | Hayır |
Yer darsa iki farklı çeşidi aynı çukura dikebilir ya da aşılı çok çeşitli fidan arayabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Gölgeye dikmek. Ağaç yaşar ama meyve vermez. En bol güneşli yeri meyveye ayırın.
- Fidanı derine gömmek. Gövde toprağa girerse çürür. Aşı noktası hep üstte.
- Aşırı sulama. Sarı yaprak her zaman susuzluk demek değil. Toprağı parmakla kontrol edin; üst 5 cm kurumadan su vermeyin.
- Erken ve aşırı gübre. Yeni dikilen fidana kimyasal gübre atmayın. Bol azot yaprak y
Faydalı bağlantılar
- mobiltaxi-service - tum farm siteleri mobiltaxi testi