Apartman Balkonunda Mısır ve Domates Yetiştirmek
Balkon, doğru planlandığında küçük bir üretim alanına dönüşür. Mısır ve domates ise ilk bakışta "balkonda olmaz" denilen iki bitki. Oysa cüce çeşitler ve yeterli derinlikte saksılarla ikisi de yetişir. Aşağıda, sıfırdan bir apartman sebze bahçesi kurmanın adımları var.
Önce Balkonunuzu Tanıyın
Mısır ve domates güneş sever. İkisi de günde en az 6 saat doğrudan güneş ister. Mısır için 7-8 saat idealdir.
- Güney cephe: Her ikisi için en uygun.
- Doğu / batı cephe: Domates olur, mısır zorlanır ama cüce çeşitlerle denenebilir.
- Kuzey cephe: Bu iki bitki için uygun değil. Marul, maydanoz, nane gibi seçeneklere yönelin.
Bir hafta boyunca balkonunuzu saat saat gözlemleyin. Güneşin hangi köşede ne kadar durduğunu not edin. Güneş ve gölge ihtiyacına göre bitki seçimi konusundaki rehberimiz bu ölçümü kolaylaştırır.
Adım Adım Kurulum
1. Doğru çeşidi seçin
Balkonda başarı, tohum paketinde başlar. Tarla çeşitleri yerine kaba boyu kısa kalan çeşitleri arayın.
| Bitki | Aranacak özellik | Kaçınılacak |
|---|---|---|
| Domates | Çalı (determinate) tip, salkım kiraz domates, cüce/saksı çeşitleri | Çok uzayan sarılıcı (indeterminate) sanayi çeşitleri |
| Mısır | Bodur şeker mısırı, cin mısırı, süs mısırı (1-1,5 m) | 2 metreyi aşan silajlık/tarla mısırı |
Kiraz domates yeni başlayan için en affedici seçenektir. Sık meyve verir, hastalığa daha dayanıklıdır.
2. Saksı hacmini abartın
Kök hacmi verimi doğrudan belirler.
- Domates: Bitki başına en az 15-20 litre, 30 cm derinlik.
- Mısır: Bitki başına en az 10-12 litre, 30-35 cm derinlik. Mısır tek başına durmaz; en az 6-9 bitkiyi bir arada yetiştirin.
Mısır için uzun dikdörtgen balkon kasaları çok işe yarar. Bir kasaya 3-4 bitkiyi sıra halinde dikip kasaları yan yana koyun. Saksı ve toprak seçimi rehberinde anlatıldığı gibi, drenaj deliği olmayan kaba asla dikim yapmayın.
3. Toprağı hazırlayın
Bahçeden alınan toprak saksıda sıkışır. Şu karışım balkonda daha iyi çalışır:
- 3 ölçek torf/hazır saksı toprağı
- 1 ölçek yanmış gübre veya olgun kompost
- 1 ölçek perlit veya iri kum
Ev kompostunuz varsa bu karışımın gübre kısmını rahatça karşılar. Mısır azot açlığı çeken bir bitkidir; kompost burada fark yaratır.
4. Zamanlamayı tutturun
- Domates: Şubat-mart içeride tohum, don riski geçtikten sonra balkona fide. Yeni başlıyorsanız hazır fide alın.
- Mısır: Fide sevmez, kökü hassastır. Tohumu doğrudan kalıcı kabına ekin. Toprak 15 °C'yi geçtiğinde, genelde nisan sonu-mayıs.
Bölgenize göre tarihleri, mevsime göre bahçe işleri takvimimizle eşleştirebilirsiniz.
5. Ekim ve dikim
- Domates fidesini ilk yapraklara kadar derin dikin. Gövdeden yeni kök çıkar, bitki güçlenir.
- Mısır tohumunu 3-4 cm derine, 20-25 cm aralıklarla ekin. Her deliğe 2 tohum atıp güçlü olanı bırakın.
- Dikimle birlikte domatese en az 120 cm'lik bir destek çubuğu çakın. Sonra çakmak kökleri yaralar.
6. Sulama düzeni
Balkon saksıları toprağa göre daha hızlı kurur. Yine de takvime göre değil, parmak testine göre sulayın: parmağınızı 3-4 cm batırın, kuruysa sulayın.
- Yazın domates günlük, sıcak günlerde günde iki kez su isteyebilir.
- Suyu dipten sızacak kadar bol verin, azar azar sık sık vermeyin.
- Yaprakları değil toprağı ıslatın. Islak yaprak = mantar hastalığı.
- Toprak üstüne 2-3 cm saman veya kuru çim örtüsü koyun; su ihtiyacı düşer.
7. Bakım ve tozlaşma
- Domates: Yaprak koltuklarındaki filizleri haftada bir koparın (çalı tip çeşitlerde daha az müdahale gerekir). Alt yaprakları toprağa değmeyecek şekilde temizleyin.
- Mısır: Balkonda arı ve rüzgâr yetmez. Tepe püskülü toz salmaya başladığında bitkileri günde bir kez elinizle hafifçe sallayın veya püskülü koçan püskülüne değdirin. Bu adım atlanırsa koçan dişsiz kalır.
- Domates çiçek açtıktan sonra 10-15 günde bir potasyum ağırlıklı sıvı gübre verin.
8. Hasat
- Domates: rengi tamamlandığında, hafif yumuşadığında toplayın.
- Mısır: koçan püskülü kuruyup kahverengileştikten yaklaşık 3 hafta sonra. Bir taneye tırnak batırın; süt gibi beyaz sıvı çıkıyorsa hasat zamanı.
Sık Yapılan Hatalar
- Tek mısır dikmek. Tozlaşma olmaz, koçan boş çıkar. Grup halinde dikin.
- Küçük saksı. 5 litrelik kapta domates yaşar ama meyve vermez.
- Mısırı domatesin önüne koymak. Mısır uzun boyludur, arkadaki bitkiyi gölgede bırakır. Mısırı kuzey tar
Faydalı bağlantılar
- mobiltaxi-service - tum farm siteleri mobiltaxi testi