Ev Kompostu ve Doğal Gübreler

Mutfakta biriken çay posası, sebze kabukları, kahve telvesi… Hepsi çöpe gidiyor. Oysa bunlar toprağın en iyi yemeği. Evde kompost yapma, bu atıkları birkaç ay içinde koyu renkli, mis kokulu bir gübreye çevirir.

Kompost pahalı ekipman istemez. Balkonda bile yapılabilir. Aşağıdaki adımlar, hiç denememiş biri için hazırlandı.

Kompost Tam Olarak Nedir?

Kompost, organik atıkların mikroorganizmalar tarafından parçalanmasıyla oluşan doğal gübredir. Sonuçta elinizde orman toprağı gibi kokan, ufalanan bir malzeme kalır.

Faydaları basit ve somut:

• Toprağın su tutma kapasitesini artırır.
• Ağır killi toprağı gevşetir, kumlu toprağı bağlar.
• Bitkiye yavaş ve dengeli besin verir. Yakma riski çok düşüktür.
• Faydalı mikroorganizmaları çoğaltır.
• Mutfak çöpünüzü belirgin biçimde azaltır.

Yeşil ve Kahverengi Dengesi

Kompostun tek kuralı var: iki tür malzemeyi karıştırmak.

Hedef oran hacim olarak yaklaşık 1 ölçü yeşil, 2-3 ölçü kahverengi. Kahverengi az olursa koku başlar. Fazla olursa süreç yavaşlar.

Adım Adım Kompost Yapımı

1. Kabı seçin. Bahçeniz varsa 60x60 cm'lik tahta bir kasa yeter. Balkonda 40-60 litrelik kapaklı plastik bidon iş görür. Balkon bahçesi kurarken alan planlaması yaptıysanız, kompost kabına köşede küçük bir yer ayırın.
2. Havalandırma delikleri açın. Bidonun yanlarına ve altına 5-8 mm çapında delikler açın. Oksijen olmazsa çürüme kokulu hale gelir. Altına damlama tepsisi koyun.
3. Tabanı hazırlayın. En alta 5-10 cm kalınlığında kuru dal, saman veya parçalanmış karton serin. Bu katman drenaj sağlar.
4. Katmanlayarak doldurun. Bir kat yeşil, üstüne iki kat kahverengi. Her yeşil katmanın üzerini mutlaka kahverengiyle örtün. Bu, sinek ve koku sorununu baştan çözer.
5. Bir avuç toprak ekleyin. Bahçe toprağı veya eski saksı toprağı, mikroorganizmaları yığına taşır. Süreci hızlandıran en ucuz numaradır.
6. Nemi ayarlayın. Doğru nem, sıkılmış sünger kıvamıdır. Avucunuza aldığınızda birkaç damla su çıkmalı, ama akmamalı. Kuruysa spreyle nemlendirin.
7. Malzemeleri küçültün. Kabukları 2-3 cm'lik parçalara bölün. Yüzey alanı arttıkça ayrışma hızlanır.
8. Haftada bir karıştırın. Bahçe çatalı veya uzun bir sopa yeter. Havalanan yığın ısınır, ısınan yığın hızlı ayrışır.
9. Isıyı takip edin. İlk haftalarda yığının ortası elinizi soktuğunuzda ılık gelmeli. Soğuksa ya nem eksiktir ya yeşil malzeme.
10. Olgunlaşmayı bekleyin. Mevsime ve karışıma göre 2-6 ay sürer. Yazın hızlı, kışın yavaştır. Kabuklar tanınmaz hale geldiyse, renk koyu kahveye döndüyse ve toprak kokuyorsa hazırdır.
11. Eleyin ve kullanın. Parçalanmamış iri parçaları ayırıp yeni yığına geri atın. Kalanı saksı toprağına hacimce %20-30 oranında karıştırın. Toprak seçerken kompostu tek başına değil, karışımın bir parçası olarak düşünün.

Kompost Kovasına Girmemesi Gerekenler

• Et, balık, kemik
• Süt ürünleri ve yağlı yemek artıkları
• Pişmiş, soslu yiyecekler
• Kedi ve köpek dışkısı
• Hastalıklı bitki yaprakları
• Tohuma kaçmış yabani otlar
• Parlak baskılı dergi kâğıdı

Sık Yapılan Hatalar

1. Kötü koku

Sebebi neredeyse her zaman aynı: fazla yeşil malzeme ve oksijen eksikliği. Bol kuru yaprak veya parçalanmış karton ekleyin, iyice karıştırın.

2. Aşırı ıslaklık

Yığın çamur gibiyse mikroorganizmalar boğulur. Karton, talaş veya kuru yaprak ekleyin. Kabı yağmurdan koruyun.

3. Hiç ayrışmama

Yığın kupkuru ve soğuksa duraklamıştır. Su verin ve bir miktar yeşil atık (özellikle kahve telvesi) ekleyin.

4. Meyve sineği istilası

Mutfak atığı üstte açıkta kalmıştır. Her ekleme sonrası üzerini kahverengi katmanla veya bir avuç toprakla örtün.

5. Olgunlaşmadan kullanma

Yarı çürümüş kompost topraktaki azotu geçici olarak çeker ve fideleri sarartır. Emin değilseniz bir ay daha bekletin.

6. Tek başına gübre olarak kullanma

Kompost saf haliyle çok yoğundur ve su tutar. Her zaman toprakla karıştırın.

Kompost Dışındaki Doğal Gübreler

• Solucan gübresi: Kapalı kutuda kırmızı solucanlarla üretilir. Balkon için en temiz yöntemdir, koku yapmaz.

• Faydalı bağlantılar

  1. mobiltaxi-service - tum farm siteleri mobiltaxi testi